қырық

қырық
Қырқынан шығару. этногр. Нәресте дүниеге келгеннен кейін 40 күн өткен соң балаға жасалатын ырым. Нәресте үшін қауіпті деп саналатын 40 күн өткен соң ата-ананың көңілі орнына түсіп, баланы қ ы р қ ы н а н ш ы ғ а р у қамына кіріседі (А.Нүсіпоқасұлы, Ағаш бесік., 1, 11). Қырық жілік қылды. Малды сойып, жіліктеп қырыққа бөлді. Шалды аяп, «суда өлген мал адал» - деп ала сиырды сойып, елге қ ы р ы қ ж і л і к қ ы л ы п таратып, ақша жиып, орнына тұяқ құрғызған (Ш.Мұртазаев, Интернат наны, 17). Қырық күн қуаласаң да, қу құмалақ түспейді. Еш нәрсе өнбейді, түк шықпайды. – Әй, Дүке! Бұ кәртамыс шалдарды қайтесің. Оларды қ ы р ы қ к ү н қ у а л а с а ң д а, қ у қ ұ м а л а қ т ү с п е й д і (К.Ахметбеков, Ақдала, 2, 38). Қырық темірдің қылауы. Әркіммен бір көңіл қосудан туған бала. Қырық шұбар тай. этногр. Жиендердің нағашыларынан алатын мал; жиенқұрық. Содан бастап ол жиендердің нағашыларынан қанша мал-дүние алса да, «40 ш ұ б а р т а й ы м б а р» деп даулайтын бітпес дауына арқау болыпты (А.Нүсіпоқасұлы, Ағаш бесік., 4, 65). Қырық шырақты. Бақытты болуға жаралған, бағы мол қыз, әйел. Қ ы р ы қ ш ы р а қ т ы қыз шіркін қиямет көрсе де бар болғаны, бір ғана шырағын өшіргендей (Ә.Нұрпейісов, Соңғы., 463).

Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі – Алматы: Мемлекеттік тілді дамыту институты. . 2014.

Нужно решить контрольную?

Смотреть что такое "қырық" в других словарях:

  • қырықтық қын — (Қарақ.) теріден, киізден тігілген қырықтық сабының қыны …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • қырықаяқтай — сын. Қырықаяқ секілді, қырықаяқ тәрізді. Енді бірде тіпті зәриманын ұшырып, қ ы р ы қ а я қ т а й шұбалды бұлдырап (Ж.Қорғасбек, Жынды., 3) …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • қырық қаншада — (Тау., Қош.) қырықтың үстінде. Оның жасы қ ы р ы қ қ а нш а д а (Тау., Қош.) …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • қырықбуын — 1 1. (Қост., Жанг.) өлең тәрізді шөп, өсімдіктің бір түрі. Қ ы р ы қ б уы н д ы мал жемейді (Қост., Жанг.). 2. (Павл., Ерт.) іші қуыс, жіңішке буын буын болып өсетін өсімдік. Қ ы р ы қ б у ы н д ы мал жөнді жемейді (Павл., Ерт.). 3. (Қост.,… …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • қырыққабат — … 2. Қырыққабат аталатын бақша өсімдігінің жеуге жарамды жемісі. Салқын қазы. Тұздаған қияр, қ ы р ы қ қ а б а т… Майлы ет, пияз, бұрышымен, сорпасымен кезегінде айдалып, көмей шіркінге ытқып кетіп жатыр (Ғ.Сланов, Домбыра күйі., 95) …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • қырықаяқ — зат. зоол. Көбінесе дымқыл жерде болатын көп аяқты жәндік …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • қырыққұлақ — зат. бот. сөйл. Қыранот …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • қырықтық — зат. Қой, ешкі малдарының жүнін қырқатын қайшы …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • қырық жілік — (Қ орда) деңгене, серне …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • қырық жүн — (Гур., Маңғ.) нашар, кір жүн …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»